برخی از دانشمندان منافع حقوق اسلامی را چهار دانسته اند و برخی معتقدند بیش از چهار چیز است.
مهمترین این منابع كه بیشتر حقوق دانان اسلامی در آن اتفاق نظر دارند عبارت است از:
1 - كتاب(قرآن)
2 - سنت ( قول و فعل و تقریر پیامبر یا معصوم)
3 - اجماع
4 - قیاس در میان عامه و عقل در میان خاصه. این منافع به ادله اربعه تعبیر میشود.
در گذشته بطور ایجاز, درباره كتاب و سنت مطالبی بیان شد. اما درباره اجماع باید گفته شود كه هر یك از دو فرقه عامه وخاصه برای آن تعریفی جداگانه دارند. امام فخر رازی كه از علمای عامه است میگوید: اجماع عبارت است از اینكه اهل حل و عقد امت است بر امری از امور اتفاق كنند. و مراد وی از امور, بطوریكه غزالی در تعریف اجماع آورده امور دینی است. علمای خاصه نیز تعاریف مختلفی از اجماع كرده اند كه مفاد آن از اینقرار است: ( اجماع عبارت است از اتفاق گروهی از امت اسلام( فقها) ر امور دینی بطوریكه شامل گفتار معصوم باشد).
ادامه مطلب